วันจันทร์ที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2561

ระบบหมุนเวียนเลือดและโครงสร้างของหัวใจมนุษย์

การลำเลียงสารของสัตว์ ระบบหมุนเวียนเลือด (circulatory system) มี 2 ระบบ คือ 1. ระบบหมุนเวียนเลือดแบบวงจรปิด (closed circulatory system) เลือดไหลเวียนอยู่ภายในท่อของเส้นเลือดและหัวใจตลอดพบในสัตว์พวกแอนนีลิด (annelid) เป็นพวกแรก พบในสัตว์มีกระดูกสันหลัง (vertebrate) ทุกชนิด 2. ระบบหมุนเวียนเลือดแบบวงจรเปิด (open circulatory system) เลือดไหลในเส้นเลือด ช่องว่างของลำตัว แล้วไหลกลับเข้าสู่เส้นเลือดและเข้าสู่หัวใจต่อไป หัวใจเทียม(pseudoheart) มาจากห่วงเส้นเลือดที่พองออก - dorsal blood vessel นำเลือดกลับเข้าสู่หัวใจ - ventral blood vessel รับเลือดจากหัวใจไปเลี้ยงส่วนต่างๆของร่างกาย - เส้นเลือดฝอย (carpillary) กระจายอยู่ทั่วไปของร่างกาย - มีฮีโมโกลบินที่มีธาตุเหล็กเป็นองค์ประกอบ - ระบบหมุนเวียนเลือดแบบวงจรเปิด - หัวใจ (heart) เป็นส่วนของเส้นเลือดสูบฉีดเลือดไปทางด้านหัวไปสู่เนื้อเยื่อต่างๆ - เลือดไม่มีสีหรือมีสีฟ้าอ่อนๆ เพราะมีฮีโมไซยานิน (hemocyanin) ที่มีทองแดง (Cu) เป็นองค์ประกอบ - มีเส้นเลือดเหนือทางเดินอาหารเส้นเดียว (ไม่มีเส้นเลือดฝอย) - ช่องว่างภายในลำตัว (hemoceol) ทำหน้าที่รับเลือดจากเส้นเลือด เพื่อลำเลียงสารไปสู่ส่วนต่างๆของร่างกาย และเป็นแหล่งแลกเปลี่ยนก๊าซ *(แมลงมีท่อลม (trachial system) ทำหน้าที่ลำเลียงก๊าซไปยังส่วนต่างๆของร่างกาย)* โครงสร้างของหัวใจ ระบบหมุนเวียนเลือดในคน หัวใจ (heart) - ระหว่างปอดทั้งสองข้าง ค่อนไปทางซ้ายเล็กน้อย - หัวใจอยู่ภายในถุงเยื่อหุ้มหัวใจ (pericardium) 1. กล้ามเนื้อหัวใจประกอบด้วย เนื้อเยื่อหุ้ม 3 ชั้น ชั้นนอก (epicardium) - มีเนื้อเยื่อไขมันเป็นจำนวนมาก พบเส้นเลือดขนาดใหญ่ผ่านชั้นนี้ - มีเส้นเลือดที่นำเลือดมาเลี้ยงหัวใจ โคโรนารี อาร์เทอรี (coronary artery) (เลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ) การอุดตันเลือดจะไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจไม่เพียงพอ ทำให้กล้ามเนื้อหัวใจตาย อาจทำให้หัวใจวายถึงตายได้ 2. ชั้นกลาง (myocardium) หนามากที่สุด ประกอบขึ้นจาก กล้ามเนื้อหัวใจ (cardiac muscle) และเป็นส่วนของกล้ามเนื้อหัวใจซึ่งมีลักษณะพิเศษที่มีการทำงานอยู่นอกอำนาจจิตใจ 3. ชั้นใน (endocardium) ประกอบด้วย เนื้อเยื่อบุผิว กล้ามเนื้อเรียบและเนื้อเยื่อเกี่ยวพันมากมาย ห้องหัวใจ หัวใจคนมี 4 ห้อง คือ ห้องบน (atrium, auricle) 2 ห้อง และห้องล่า (ventricle) 2 ห้อง 1. เอเตรียมขวา (right atrium) - มีขนาดเล็ก ผนังกล้ามเนื้อบาง - รับเลือดที่ใช้แล้วจากส่วนต่างๆของร่างกาย ซูพีเรียเวนาคาวา (superior vena cava) รับเลือดดำจากศีรษะและแขน อินฟีเรียเวนาคาวา (inferior vena cava) รับเลือดดำจากอวัยวะภายในและขา 2. เอเตรียมซ้าย (left atrium) - หัวใจห้องบนซ้าย มีขนาดเล็ก ผนังกล้ามเนื้อบาง - รับเลือดที่ฟอกแล้วจากปอดจากเส้นเลือดพัลโมนารีเวน(pulmonary vein) 3. เวนตริเคิลขวา (right ventricle) - หัวใจห้องล่างขวา - รับเลือดจากเอเตรียมขวา และส่งไปฟอกที่ปอดโดยเส้นเลือดพัลโมนารีอาร์เทอรี (pulmonary artery) 4. เวนตริเคิลซ้าย (left ventricle) - เป็นหัวใจห้องล่างซ้าย - มีผนังกล้ามเนื้อหนาที่สุด - รับเลือดจากเอเตรียมซ้ายแล้วสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกาย ออกไปกับเส้นเลือดเอออร์ตา (aorta) ลิ้นหัวใจ (โครงสร้างที่ป้องกันไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับ) 1. ลิ้นพัลโมนารี เซมิลูนาร์ (pulmonary semilunar valve) - อยู่ที่โคนของเส้นเลือดพัลโมนารีเวน - ลักษณะเป็นถุงรูปพระจันทร์ครึ่งเสี้ยว 3 ใบ - ทำหน้าที่กันไม่ให้เลือดไหลกลับสู่เวนตริเคิลขวา 2. ลิ้นไตรคัสปิด (tricuspid valve) - อยู่ระหว่างหัวใจห้องเอเตรียมขวาและเวนตริเคิลขวา - ลักษณะเป็นแผ่น 3 แผ่น - ป้องกันไม่ให้เลือดในเวนตริเคิลขวาไหลย้อนกลับขึ้นสู่เอเตรียมขวา 3. ลิ้นไบคัสปิด (bicuspid valve) หรือลิ้นไมทรัล (mitral valve) - อยู่ที่โคนของเส้นเลือดพัลโมนารีอาร์เทอรี - ลักษณะเป็นถุงรูปพระจันทร์ครึ่งเสี้ยว 2 ใบ - ป้องกันไม่ให้เลือดไหลกลับสู่เวนตริเคิลขวา 4. ลิ้นเอออร์ติก เซมิลูนาร์ (aortic semilunar valve) - อยู่ที่โคนของเส้นเลือดพัลโมนารีอาร์เทอรี - ลักษณะเป็นถุงรูปพระจันทร์ครึ่งเสี้ยว 3 ใบ - ป้องกันไม่ให้เลือดไหลกลับสู่เวนตริเคิลขวา เส้นเลือด (Blood Vessel) แบ่งออกเป็น 3 ชนิด คือ 1. เส้นเลือดแดง (artery) 2. เส้นเลือดดำ (vein) 3. เส้นเลือดฝอย (capillary) 1.เส้นเลือดแดงหรืออาร์เตอรี - นำเลือดออกจากหัวใจไปยังเส้นเลือดฝอย - ปกด. เอออร์ตา(aorta) มีขนาดใหญ่ที่สุด อาร์เตอรี (artery) ขนาดต่างๆ และอาร์เตอริโอล (arteriole) - หลอดเลือดแดงยืดหยุ่นได้ดี เนื่องจากมีอีลาสติกไฟเบอร์ (Elastic Fiber) อยู่มาก - เส้นเลือดแดงมีผนังหนาเนื่องจากมีกล้ามเนื้อเรียบค่อนข้างมาก (เพื่อต้านทานแรงดันของเลือดที่ส่งออกจากหัวใจและปรับระดับความดันเลือดไม่ให้ลดลงมากหนัก) 2. เส้นเลือดดำหรือเวน (Vein) - นำเลือดเข้าสู่หัวใจ - ปกด. เวนาคาวา (Vena cava) มีขนาดใหญ่ที่สุด เวน (Vein) ขนาดต่างๆ เวนูล (Venule) - เวนูลมีผนังบางมากไม่มีกล้ามเนื้อเรียบเลย - เส้นเลือดดำสามารถยืดขยายได้ดีจึงมีความจุสูง - ความดันในเส้นเลือดดำต่ำ จึงมีลิ้นอยู่ด้วยช่วยป้องกัน ไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับ(ใช้ในการเจาะเลือด/บริจาคเลือด ) 3. เส้นเลือดฝอย (capillary) - อยู่ระหว่างเส้นเลือดแดงอาเตอริโอลและเส้นเลือดดำเวนูล - มีขนาดเล็กที่สุด ผนังประกอบด้วยเซลล์เพียงชั้นเดียว สานกันเป็นตาข่ายร่างแหแทรกอยู่ทุกส่วนของร่างกาย - เส้นเลือดฝอยมีขนาดเล็กและผนังบางมาก ทำให้เลือดไหลผ่านเส้นเลือดฝอยอย่างช้าๆ และเกิดการแลกเปลี่ยน ก๊าซ สารอาหารและของเสียต่างๆ ระหว่างเลือดในเส้นเลือดฝอยและเซลล์ การหมุนเวียนเลือด -หัวใจห้องเอเตรียมขวา จะรับเลือดที่มี O2ต่ำ จากเส้นเวนขนาดใหญ่Superior vena cava ซึ่งนำเลือดมาจากศีรษะและแขน และรับเลือดจากเส้นเวน Inferior vena cava ซึ่งนำเลือดมาจากส่วนล่างของลำตัว คืออวัยวะภายในและขาเข้าสู่หัวใจ - เอเตรียมขวาบีบตัว เลือดไหลผ่านลิ้นไตรคัสปิดลงสู่เวนตริเคิลขวา - เวนตริเคิลขวาจะบีบตัวทำให้เลือดถูกส่งผ่านลิ้นพัลโมนารี หรือเซมิลูนาร์ เข้าสู่เส้นเลือดพัลโมนารี อาร์เทอรี (Pulmonary artery) ซึ่งจะนำเลือดไปยังปอดเพื่อแลกเปลี่ยนก๊าซโดยปล่อย CO2ให้แก่ปอด และรับ O2จากปอดกลายเป็นเส้นเลือดที่มี O2สูง - เลือดที่มี O2สูงไหลเข้าสู่พัลโมนารี เวน (Pulmonary vein) เข้าสู่ห้องหัวใจเอเตรียมซ้าย - เมื่อหัวใจห้องเอเตรียมซ้ายบีบตัว ซึ่งเกิดในจังหวะเดียวกับ เอเตรียมขวา จะทำให้เลือดไหลผ่านลงสู่ลิ้นไบคัสปิด ลงสู่หัวใจห้องเวนตริเคิลซ้าย - เมื่อเวนตริเคิลซ้ายบีบตัวจะดันให้เลือดไหลผ่านลิ้นเอออร์ติก หรือเซมิลูนาร์ เข้าสู่เอออร์ตา จากเอออร์ตาจะแตกแขนงเป็นอาร์เทอรี อาร์เทอริโอลแยกไปยังส่วนต่างๆ ของร่างกาย ส่วนประกอบของเลือดคน (Blood Component) **พลาสมา หรือน้ำเลือด (plasma) 55 % **เม็ดเลือด (blood corpuscle) 45 % 4เซลล์เม็ดเลือดแดง (erythrocyte) 4เซลล์เม็ดเลือดขาว (leucocyte) 4เพลตเลต หรือ เกล็ดเลือด (platelet) เซลล์เม็ดเลือดแดง (erythrocyte) - ระยะเอ็มบริโอ สร้างจาก ตับ ม้าม ไขกระดูก - ภายหลังคลอดแล้ว สร้างจากไขกระดูก เมื่อสร้างมาใหม่ๆ จะมีนิวเคลียส แต่เมื่อเจริญเต็มที่จะไม่มีนิวเคลียสและมีฮีโมโกบิลรวมกับ O2ได้ดีมาก - อายุของเซลล์เม็ดเลือดแดง 100-200 วัน -หลังจากนั้นจะถูกทำลายที่ตับและม้าม เซลล์เม็ดเลือดขาว (leukocytes) - ใหญ่กว่าเซลล์เม็ดเลือดแดง มีอายุ 3-14 วัน - แหล่งที่สร้างเม็ดเลือดขาว คือ ม้าม ไขกระดูก และต่อมน้ำเหลือง - มีอายุประมาณ 3-14 วัน - แบ่งเป็น 2 กลุ่ม 1) lymphocyte ทำหน้าที่สร้างสารต่อต้านจำเพาะ (antibody) ได้แก่ B-lymphocyte, T-lymphocyte 2) phagocyte ทำลายเชื้อโรคแบบไม่จำเพาะ phagocytosis เช่น monocyte, neutrophil, eosinophil ทำลายพยาธิ,basophil ตอบสนองอาการแพ้ เกล็ดเลือด (platelets) - เกล็ดเลือด (platelet) คือ เซลล์เม็ดโลหิตชนิดหนึ่ง ซึ่งมีขนาดเล็กมา มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น - ช่วยทำให้โลหิตแข็งเป็นลิ่ม และอุดรอยฉีกขาดของเส้นโลหิตเวลาที่ถูกของมีคมบาด - มีรูปร่างไม่แน่นอน - ภายในประกอบด้วยทอมโบรพลาสติน (thromboplastin) ซึ่งมีส่วนประกอบสำคัญเกี่ยวกับการแข็งตัวของเลือด น้ำเลือด (plasma)น้ำเลือดเป็นของเหลวค่อนข้างใส มีสีเหลืองอ่อน น้ำเลือดประกอบด้วย 1.น้ำ ประมาณ 90-93 % รักษาระดับของน้ำเลือด และความดันเลือดให้คงที่ เป็นตัวกลางในการลำเลียงสาร 2.โปรตีน 7-10 % (โพรบริโนเจน, อัลบูมิน, โกลบูลิน) ช่วยในการแข็งตัวของเลือด สารอาหารโมเลกุลเล็กๆ ยูเรีย คาร์บอนไดออกไซด์ เอนไซม์และฮอร์โมนชนิดต่างๆ ที่มา ; http://www.scimath.org/lesson-biology/item/7050-2017-05-23-14-01-13

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

ระบบหมุนเวียนเลือดและโครงสร้างของหัวใจมนุษย์

การลำเลียงสารของสัตว์ ระบบหมุนเวียนเลือด (circulatory system) มี 2 ระบบ คือ 1. ระบบหมุนเวียนเลือดแบบวงจรปิด (closed circulatory system) เล...